Traktati i paqes i Tilsitit (1807) midis Napoleone Bonaparte (Frances) dhe Aleksandro I i Rusise do te shenoje kthesen e madhe midis marredhenieve te Ali Pashes dhe Frances.Ky traktat do te vertetoje dyshimet e Aliut dhe do ta bindi qarte ate persa i perket politikes se Frances me territoret e tija,duke e perdorur ate si nje instrument politik per te hyre ne ujrat e detit Adriatik dhe Jon, dhe ne territoret e tija.Premtimet e Napoleonit bere Aliut gjate kesaj marredhenie disa vjeçare se ai (Napoleoni) ;" Nese Korfuzi bie nen pushtetin tim,nuk do te jem ne gjendje t'ia besoje nje kujdestari me te mire se ajo e Ali Pashes",te cilat Aliu ja rikujtoi perseri Napoleonit ne kete Konference nepermjet te derguarit te tij ministrit te jashtem Ibrahim Manzur Efendi ;"Do te ishte mire qe Franca t'ia dorezonte ishullin e Korfuzit,Vezirit te Janines Ali Pashes",duke kemgulur forte ne kete kerkese dhe duke i kujtuar premtim qe i ishte bere Aliut,por pergjigjia e Napoleonit ishte duke u shprehur;"Si ta jap une kur une akoma nuk e kam mar ate".Ali Pasha jo vetem qe s'mori pergjigjen qe priste nga kjo konfernce,por Napoleone e udheronte Aliun te terhiqte forcat e tija nga ishulli i Santa Maura dhe e informonte se Franca do te rimerte zotrimet e meparshme veneciane.Korfuzi ashtu si ne vitin 1797 do te behet perseri i Napoleonit.Franca qe ishte prej kohesh ne kontakt me bejleret shqiptar dhe elementin ortodoks ne bregdetin shqiptar do ti perdore ata per qellimet e saj kunder Ali Pashes.Franca i kishte kethyer syte nga Shqiperia ashtu edhe nga Morea.Gjenerali Bessieres po priste autorizimin nga Ministri i Puneve te Jashtme per te vene ne zbatim planet qe kishte hartuar per dobesimin dhe luften kunder Ali Pashes.Nderkohe nje rrethane e papritur do te favorizoje ne zbatimin e ketij plani.Nga Thesalia mbrriten lajme per nje kryengritje e popullsise ortodokse kunder Ali Pashes.Kjo revolte shkaktoi shqetesi tek Aliu dhe njekohesisht ngjalli nje skendije shprese midis armiqeve te tij bejlereve shqiptar.Mustafa Pasha i Delvines i cili kishte hezituar per kaq kohe te gjate per te rimar tokat e tij ne Delvine,te cilat Aliu i kishte shpronesuar per hir te nipin e tij, u tregua i gatshem te vepronte.Ky dergoi vellane e tiuj Salik Beun per propozime ne emer te tij tek Gjeneral Donzelot.Pashai i Beratit nga ana e tij e gjeti te favorshme mundesine e krijuar nga situata dhe dergoi sekretarin e tij ne Korfuz tek Donzeloti.Mustafa Delvina ashtu si edhe Ibrahim Berati kishin nevoje per para per te mbledhur trupa.Keshtu francezet i financuan Mustafai mori 14.000 franga menjeher dhe Ibrahim 25.000 franga.Dhe keshtu ata menjehere bashke me udheheqesit e Himares,Xeromeroja dhe Çameria ishin gati te marshonin kunder Ali Pashes me bekimin e Frances.Ishin rreth Pashait te Beratit Ibrahimit qe te gjithe armiqte e Aliut ishin mbledhur.Per Francen per shkak te rrethanave te jashtme te saj kjo levizje duhej te dukej si me karakter thjesht vendas.Ibrahim Pasha i Beratit prania e konsullit francez Marshall Marmot qe francezet e kishin vendosur si konsull prane tij i jepte atij iluzionin dhe besimin e nje Pashai te "pavarur".Me nxitjen e Salik Beut agallaret kryesore te Çamerise kishin shkuar ne Berat.Ne Korrik te 1808 ne Berat u be aleanca e te gjithe krereve te agallarve armiqte te Aliut,pas konferencave te gjata me pashallaret e Beratit Ibrahimih dhe te Delvines Mustafain u ra dakorte te luftonin kunder Aliut.Plani i fushates ishte vendosur nga francezet dhe palet ishin betuar mbi te.Kjo konfederate(lidhje) ne perberjen e kesaj konfederate perveç Ibrahim Pashen e Beratit dhe ish Mustafa Pashen e Delvines bashke me vellain e tij,ishin edhe Hasan Çapari agai i Margaritit,Agai i Progonit,Agai i Paramithise dhe Agai i Nikopolit Hasan Taliani,ndersa nga Thesalia kryengritesit e saj kerkuan te merrnin pjese ne kete konfederate dhe fushaten e saj.Kjo fushate kunder Aliut do te qe nen mbrojtjen dhe perkrahjen e Napoleonit,keshtu gjenerali Bessieres ngarkoi emisarin e vete tju shprehnte kesaj konfederate se;"Franca e shihnte kete levizje me kenaqesi per te zhdukur zgjedhen e Ali Pashes dhe do te jepte mbeshtetjen e saj nese do te provonin se ishin te denje nepermjet guximit dhe suksesit te saj".Konfederata kishte edhe nje altilier francez François Chaise nga regjimenti i dyte i altilerise te kembesorise,te cilin qeveria Francese e Korfuzit ja kishte dhene hua Pashait te Beratit disa muaj me pare,ajo kishte rreth ne perberje te saj rreth 6.000-7.000 luftetar.Bessieres dhe Donzelot ishin te kenaqur per rezultatin e arritur per organizimin e kesaj konfederate dhe planin e fushates te saj kunder tij.Ali Pasha nga ana e vet nuk ndenjti duar kryq,i vene ne dijeni dhe informuar nga angjentet dhe njerzit e vet arriti te beje per vete disa agallare te tjere te Çamerise duke i korruptuar me para qe te mos ndiqnin shembullin e agallarve te Margaritit dheParamithise.Aliu perqendroi mbi te gjitha vemendjen mbi shtypjen e revoltes ne Thesali dhe ja arriti kesaj me sukses te plote.Deshtimi i revoltes te thesalise pati efekt te madh tek shume bejlere te konfederates te cilet edhe me parate e Aliut e braktisen ate.Ne praveren e viti te arrdheshem ate 1809 Ali Pasha kishte avancuar trupat e tija ne teritorin e pashait te Beratit pasi kishte mar disa feude te tija ai e detyroi Ibrahim Pashen e Beratit te nenshkruante nje traktat paqe ne 1 Gusht 1809.Por paqja nuk vazhdoi gjate kur ky pa se si trupat e Aliut me ne krye Omer Vironin vazhdonin avancimin dhe marjen e teritoreve te tjera te pashallekut te tij dhe i mundur u aratis ne Vlore se bashku me gruan e tij vajzen e Kurt Pashes duke braktisur pergjithmone sarajet e pararrdhesve te tyre.Arritja e Ibrahim Pashes ne Vlore u prit shume ftohte nga bejleret kryesore te Vlores te cilet ishin nen influencen e njerezve te Aliut dhe nuk treguan keqarrdhje per te.Megjithate Ibrahim Pasha mbajti shpresen tek Francezet te cilet kishin interes te mos lejonin Pashain e Janines Aliun te behej shume i rendesishem dhe i forte keshtu ata do ta ndihmonin te rimerte Beratin dhe feudet e tija.Ibrahim Pasha dergoje sekretaret e tij ne Korfuz tek gjeneral Donzeloti dhe ju ofroje te dorezonte kalate e tija ne Vlore, Perandorit te Lavdishem Napoleonit.Propozimet e pashait Ibrahimit te shoqeruara me nje leter per Perandorin Napoleonin mbrriten ne Paris ne ditet e para te Majit 1810.Propozimet e Ibrahimit u studiuan dhe ishin objekt i disa raporteve drejtuar Napoleonit,i cili me 23 Qershor 1810 ia referoi dosjen Ministrit te tij te Punëve te Jashteme duke theksuar;"Nuk dua te marr zotërimin e kalase se Vlores sepse kjo do te me vinte ne lufte me Porten e Larte.Mjafton qe ky pasha(Ibrahimi) te marr perseri dhe te mbaje kalate e tija te armatosura mire dhe te jete ne gjendje mbrojtje kunder forcave angleze ose te tjera.Per kete qellim Guvernatori i Korfuzit do te ofroje ndihmen e inxhinjereve dhe te gjithe ndihmen e nevojshme per ti vene ato ne rregull,por fshehurazi ne menyre qe te mos komprometojme pavarsine e pashait(Ibrahimit) dhe do te kete nje agjent me vete.Ai do t'i siguroje fshehurazi armet,barutin dhe municionin qe do ti nevojiten..,Ju i shkruani Z.Latour Maubourg per ta mbrojtur kete pasha ne Porten e Larte dhe per te mbeshtetur te gjitha perpjeket e tija qe Berati ti kethehet.Shkurt ,deshiroje ta mbeshtese kete pasha dhe ti rris forcen dhe epersine e tij me mjete sekrete.Do te bej edhe disa sakrifica per kete,por nuk deshiroj asgje me shume".Nderkohe qe ky raport po shqyrtohej Ibrahim Pashe ishte brektisur nga sekretaret e tij,ndersa shumica e bejlereve te Vlores ishin rreshtuar ne krah te Ali Pashes.Me 6 Prrill 1810 Pashai i Delvines i kishte shkruar perseri Perandorit Napoleonit per ti ofruar mbeshtetjen e tij,dhe si rrjedhim 60 bejlere te zonave u gjeten te shternguar te ndiqnin shembullin e Pashait te Delvines perkundrejt Aliut.Dhe keshtu keta ne ditet e para te Korrikut keta bejlere dhe ata te Konispolit dhe Gjirokastres errdhen tek Pashai Delvines per tu betuar para tij.Situata e Ibrahim Pashes dukej e rende dhe afer shkaterimit,prandaj Pouqueville ishte i shqetesuar per kete situate dhe i kerkoje Gjeneralit Donzelot te paralajmeronte Parisin per rrezikun qe e kercenonte kete pasha.Per nje moment u duk se situata e Ibrahim Pashes mori nje kthese me te mire.Ambicia e madhe e Aliut i kishte friksuar edhe ata bejlere qe ishin mbledhur rreth tij.Vetem njezet e pese dite me pare e gjithe Shqiperia dridhej nga emri Aliut.Tani dukej se nje revolte po merte forme,keta bejlere moren guximin ndoshta nga lajmet e rreme ose te verteta per pregatitjet e bera ne Korfuz kunder Ali Pashes.Nje kuvend u mbajte ne Vlore dhe kreret e Elbasanit u betuan mbi Ungjinjte dhe Kuranin se do ti qendronin besnike Ibrahimit.Por pregatitjet e bera per kete revolte perfundimtare kunder Aliut ishin larg qellimit te saj sepse Aliu i kishte parashikuar dhe paraprire asaj.Ne 1 Gusht 1810 luftetaret e Aliut hyne ne Vlore dhe kapen Ibrahim Pashen me familjen dhe disa mbeshtetes te tij.Kapja dhe fatekeqesia e Ibrahimit shkaktoi tmerr midis bejlereve te konfederates,por ishte shume vone per tu terhequr.Ibrahim Pasha dhe bejleret e konfederates te Shqiperise se mesme dhe asaj te poshtme do te thyeshin perpara fuqise se Ali Pashes.Ky pasi mori edhe Kardhiqin si rezistenca e fundit ku kishin gjetur strehe bejleret e konfederates qe kishin guxuar ti kunderviheshin atij.Ali Pasha ishte bere keshtu sundimtari i padiskutushem i Epirit.Keshtu Aliu mund te hapte ose mbyllte portet tregtare te Korfuzit sipas deshires,te ndalonte ose te lejonte furnizimin e garnizonit francez ne ishull.Zotrimi bregdetit nga Aliu dhe veprimtaria e Aliu ne det kunder anijeve francese me anijet e tija do te shkaktoje indinjaten e Perandorit Napoleonit,te cilen e shprehu me tone te ashpra tek ministrat e tij te Luftes dhe Marines duke theksuar;"Do ti shprehini pakenaqesine time Governatorit te Korfuzit qe nuk ka investuar energji te mjaftushme ne sjelljen e tij me Ali Pashen...Shkruajini komandantit te Marines sime(Korfuz) se e shoh me dhimbje qe flamuri im lejohet te fyhet nga Ali Pasha dhe korsret e tij..."
Free Blogger Albert Pasho
Nessun commento:
Posta un commento