Nje varr i vetem s e nxinte dot lavdine. Vjeshte 1820 re te zeza do te mblidheshin mbi Janine, nje ushtri prej 80 mije ushtare do te rrethonin Luanin e Epirit nga toka dhe deti.Komandant ne fillim te fushates do te qe Ismai Pasho Bey dhe pas nje viti komanda do te ndryshonte kjo sepse nuk po jepte rezultate po deshtonte.Keshtu ajo u ndryshua ne 1821, opercioneve luftarake ne terren do te qe Mahmud Ali Pasha Dramali nen drjtimin e Hurshit Pashes qe do te kishte komanden e pergjitheshme te fushates.Kush eshte Hurshit Pasha? Nje nga gjeneralet me te zotet te perandorise osmane me origjine Georgane ,Grand vezir,qe ne fillim te karrieres me trupat e jeniçereve, nje tjeter kuriozitet eshte se ky donte te rrezonte dhe nje shqiptar tjeter Muhamed Ali te Egjiptit por pesoi disfatete edhe me te. Plote18 muaj do te zgjaste qendresa epike e Luanit te Tepelenes dhe renia e tij heroike e legjendare ne te njejten kohe.Porta e larte Sulltani e kishin vendosur, ndikuar edhe nga armiqte me te betuar te Aliut,si Halet Effendi ,Ismail Pasho Bey dhe Patriakana e Kishes Ortodokse ne Stamboll qe ndikuan shume tek Sulltani.Ne 24 Janar 1822 ne moshen 82 vjeçare Aliu bie heroikisht ne perleshje te afert me osmanet duke cituar fjalet: Nuk meret koka e Ali Tepelenes si koke skllavi. Pasi prene koken dhe e lane me nderime te rangut te tij e shpune tek Hurshit Pasha i cili u perkul tre here dhe i puthi mjekeren e bardhe po tre here ,pastaj ju lut zotit te madh e te plotfuqishem me ze te larte,qe ti rezervonte nje fund glorios e te te lavdishem si te Ali Tepelenes luanit te Epirit dhe shqiptarizmit.Pastaj koka u balsamua dhe nisi rrugetimin per Kostandinopoj ku do te ekzpozohej para Sulltanit. Po ate nate Hurshiti u gjet i befasuar kur gjeti ushtaret e Aliut qe qanin humbjen e Aliut. Si shkruan Pouqueville:Per gjithe naten pas vdekjes se Aliut, Tosket dhe Geget dhe te tjera tribu shqiptare i denjten afer per gjithe naten duke e qare me ligje duke vene ne dukje bemat e tija.Hurshit Pasha duke pare kete situate dhe duke ju trembur ketyre luftetareve trima e te eger,urdheroj qe trupi i Aliut pa koke te varrosej me gjithe nderimet reale siç e donte personaliteti i ketij dragoni.Keshtu diten tjeter pasi laven trupin dhe e luhen me vajra te profumosura duke e dekoruar trupin,e vendosin ne nje arkivol dhe e mbeshtjellin me mbulese kashmiri indian nje nga me te çemuarit e kohesSiper tij vendosen stemen qe vishte ne ceremonite zyrtare.I prene krenieren kalit te tij dhe e mbeshtollen me nje cope lejla,dhe siper vune shpaten dhe dekorazionet e tjera luftarake qe Aliu i kish fituar ne lufte.Per funeralin e tij u caktua nje resposabile zyrtar selam-aga qe do te drejtonte gjithe ceremonine.Ne krye te korteut ishin gjeneralet dhe komadantet e tij qe mbanin lart "Tre Bishtat e Kalit" qe trgonin rangun e Aliut, me e larta ne Perandorine Osmane.Te dyja anet e rruges qene te mbushura polt me njerez nga ku degjoheshin te qara e tyre.Korteu hyri ne keshtjelle nga hyrja kryesore dhe ketu nga te dyja anet e rruges ishin rreshtuar repartet e ushtrise se tij per ti dhene nderimet ushtarake princit te tyre.Bara ishte mbuluar me nje koperte ceremoniale dhe u vendos ne varrin e families ne krah te gruas Emine.Imami i jep lamtumiren e fundit duke duke cituar: "Ali Tepelena djali Veliut qofte i xhenetit".Por fundi heroik e legjendar i Aliut nuk do ti perkiste Hurshit Pashes ai do te vdiste si nje kodart sepse ai nuk i perkishte kesaj race hyjnore si shqiptaret.Fushata kunder Aliut perveç rrezimit te tij kish dhe si qellim kryesor edhe thesarin e Aliut si njeriu me i pasur i gjithe Perandorise Otomane.Çfare ndodhi me Hurshit Pashen pas vdekjes se Aliut.Ai njoftoi Porten e Larte se sipas llogarrive te tij kishte gjetur dhe mare ne dorezim 45.000.000 piastre dhe nga keto i drgoi Sulltanit vetem 1/4 duke u justifikuar che te tjerat i shpenezoi per fushaten qe ishte shume e shtrenjte.Ndersa Porta e Larte e kishte llogaritur thesarin e Aliut me shume se 500.000.000 dhe per kete i kerkoi Hurshitit nje llogari me te detajuar.Por ky ju pergjigj ne menyren e vet duke ju thene: "Keto jane ato qe gjeta dhe keto ju dergova"Duke u gjendur nen presion dhe per te mos pesuar poshterimeme ne publik vendos ti jap fund jetes duke u vet helmuar ne 30 Nentor 1822,pasi kishte pregatitur te gjitha edhe funeralin e tij.Zoti nuk i kish degjuar lutjet e tij kur i qe lutur para kokes se prere te Aliut.Tre dite me vone nga vet helmimi vjen boja nga Stambolli dhe pasi e çfaros i prene koken dhe e dergon ne Stamboll pa ceremoni dhe pa nderimet e rastit.
Albert Pasho
.png)
