Rrethimi Janines,Qendresa dhe lufta e Luanit te Epirit (Ali Pashe Tepelena). Albert Pasho

Plot dy shekuj e pak me shume kane kaluar nga renia heroike e Ali Pashe Tepelenes.Ate qe se beri dot fuqia, madheshtia e kundershtarit ne te gjitha aspektet ne numer dhe armatim, lufta e tyre e pameshieshme do ta beje tradhetia dhe pabesia.Po si u zhvilluan ngjarjet ne renien e keshtjelles se Janines dhe vrasjen e Ali Pashait. Plot 18 muaj zgjati rrethimi i Janines qe nga vera e vitit 1820 kur ushtria e Sulltanit u shfaq para mureve te Janines dhe Ali Pashes.Ajo do te vinte nga tre drejtime kryesore toka nga lindja dhe veriu si dhe nga deti me nje flote te madhe ne numer.Qendresa epike e Tepelenasit me trimat e tij e detyroj Sulltanin qe te nderronte strategji pas pothuajse nje vit luftimesh. Ne fillim ja kishte besuar kete fushte ushtarake dhe rrethimin e Janines Ismail Pasho Bey armik i betuar i Aliut i cili deshtoje ne misionin e besuar.Sulltani vendosi ta zvendesonte kete me Hurshit Pasha per kete nxorri ferman ne fillim te Marsit 1821 dhe uredherroj te leviste ne drejtim te Janines.Hurshid Pasha nje nga gjeneralet me te fameshem dhe te lavdishem te Sulltanit me origjine Gjorgjiane sapo kishte mar Alepon.Ne 15 Mars Hurshidi do te mar komanden e fushates ushtarake kunder Ali Pashes.Ai do te zvendesoje komandantet e fushates dhe urdheroje qe te shterngohet rrethimi dhe te mbyllen te gjitha rruget e komnikimit.Por edhe ky edhe pse ne krye te nje ushtrie me 60.000 ushtare mjaft te disiplinuar dhe te armatosur mire,pas shume luftimes te pergjakeshme dhe me humbje nga te dy krahet nuk do te ndryshonte fatin e luftes, por si Ismail Pasho Bey do te deshtonte para mureve te Janines.Ne qershor te 1821 do te sulmoje Lathircen me forca te shumta por do te zbrapset me humbje te medhaja rreth 1.000 ushtare mes te vrareve te plagosurve dhe te reneve rrob.Hurshidi do te sulmoje edhe ishullin ne liqenin e Janines ku do te beje raprezalje ne mes te banoreve.Ne Korrik ne vazhdim te luftimeve lufta osmane kishte kapur bregdetin me nje numer te madh anije dhe do te ishte ne mbeshtetje te forcave toksore shume te medhaja ne numer rreth 60.000 ushtar. Por ate qe se beri dot fuqia e madhe e Perandorise do ta beje tradhetia dhe pabesia. Pasi Aliun e kishin tradhtuar ne fillim njerezit e tij me te afert gjeneralet si Omer Vironi,Tahir Abazi,Ago Vasjari,Zyliftar Poda e te tjere por edhe femijet e tij.Por kjo le per te deshiruar shume se ne fakt ata nuk e tradhtuan por u dorezuan pas luftimeve nje element i rendesishem ky qe do te beje dallimin midis tradhtise dhe dorezimit.Ata nuk luftuan kurre kunder Aliut si bene gjeneralet e tij duke u lidhur me osmanet.Perkundrazi Veliu dhe Mykhtari ne fillim luftuan me Aliun kunder turqeve. Veliu djali i vogel i Aliut rezistoje pak dhe kur situata ne Preveze ishte e deshperuar perpara fuqise te Sulltanit do te negocionte me Turqit per fatin e familjes se tij.Largimi i njerezve te besuar te Aliut dhe mbi te gjithe Omer Vironi qe ishte komandant i trupave elitare te Aliut dhe hedhur ne krahun e Sulltanit do ta rendojne situaten e Aliut.Ne Gusht te 1820 Aliu terhiqet bashke me trupat e tija ne keshtjellen e Janines. Ne kete momente Aliu mendon te luaj mundesine e fundit qe i kishte mbetur ate te shoqerise Filikri Eteria, Aliu qe i njifte pjestaret e kesaj shoqerie sekrete,kete e konfirmon pseudonimi i Aliut ne kete shoqeri ishte "VJERRI".Aliu kerkoje qe te svendoste vemendjen e fushates kunder tij ndaj kesaj shoqerie. Por Sulltani nuk i besoj Aliut dhe ishte i vendosur per eleminim e Aliut.Hurshit Pasha duke pare qe rrethimi po zgjate shume gjate dhe rrebelimi grek po korrte sukse ne Poleponez kjo fale dhe qendreses te Aliut ,qe per rreth 11 muaj eci krah per krah me kete revolucion,vendosi ti drejtohej intriges dhe tradhtise. Ky ju drejtua Aliut qe kishte derguar tek Sulltani nje emisar per ti dhene amnistine,dhe menjehere pas kesaj u vu nje armepushim midis tyre.Aliu u terhoq ne ishullin e liqenit ne manastirin e Agios Panteleimonas ne pritje te amnistise sipas kushtit qe i kishte vene kjo marreveshje me Hurshid Pashen. Plani parashikonte qe pas faljes Aliu do ti dorezonte Sulltanit gjithe thesarin e tij.Fermatari erdhi pothuajse nje muaj me vone, dhe ky qe i gjithi nje trillim pabesi e Hurshid Pashes.Ne 24 Janar 1822 turqit zbarkuan ne ishull,dhe Kiose Mehmet qe ishte komandant i ushtrise se Hurshit i dorezoj fermanin Aliut, Aliu ne kembe pasi e lexoi i zemeruar jashte mase, i drejtohet me keto fjale: çfare e pandehni ju Ali Pashane grua, dhe nxjerr pistolen dhe e qellon duke e plagosur duke u rrezuar per dysheme, ne kete moment Kaftan Aga kapo i Shtabit te ushtrise te Hurshit Pashes nxjerr shpaten per te vrarre Aliun,por Aliu e qellon duke e plagosur ne krah,dhe ne te njejten kohe te besuarit e Aliut rreth 15 vete e qellojne duke e lene te vdekur,terheqin menjehere Aliun ne dhomen ne krah,pas nje diskutimi midi tyre degjohen hapa poshte dyshemese dhe me vone te shtena nga poshte lart dhe nje plumb e mer Aliun ne bark dhe vdes. Ushtaret e Koise Mehmet ja dolen te marrin trupin e Aliut dhe ti prisnin koken per ta çuar ne stamboll para Sulltanit ne Stamboll,Koka e Aliut u ekzpozua per nje muaj dhe u varros ne Stamboll.Koka udhetoj per Stamboll ne nje thes me mjalte. Thone qe Aliu para se te vdiste i kish lene porosi besnikut te tij Thanas Vaja qe te vriste Vasiliqine ne menyre qe te mos binte ne duart e Turqeve.Thanasi nuk e zbatoi kete porosi, pasi u internuan per nje kohe ne Turqi bashke me Vasiliqine, u kethyen ne Janine dhe i ndejti besnike deri ne ditet e fundit te jetes.Hurshit Pasha pasi u akuzua nga Sulltani qe kish marre pasurine e Aliut u vete helmua.

Albert Pasho

Free Blogger Albert Pasho